ENİKÖY- ULUKÖY-ARVALLI- ARMUTLU- ULUCAMİ

    1953 Yılında Armutlu ve Horzum Köylerinin birleşmesi ile ilçe olan Gölhisar’ın Armutlu Köyü’nün öz geçmişi hakkında yazılı belgemiz yok. Yalnız Osman İçelli Hocamız rahmetlinin yapmış olduğu araştırmaların söylenti halindeki bilgilerine sahibiz. Rahmetli Osman İçelli’nin mezar taşları üzerinde yapmış olduğu araştırmaya göre Ulu Köy’ün 1650-1700 yıllarında kurulduğu tahmin ediliyor.

   Şimdiki ilçemizin kurulduğu yerde üç ayrı küçük (mezra niteliğinde) köy varmış. Konak Mahallesi’nin bulunduğu yerde Hacı Hasan Camii mevkiinde bir köy, Avare Deresi’nin yukarı kesiminde “Arvallı” isminde bir köy, şimdiki Ulu Camii Mahallesi’nin bulunduğu yüksek kesimlerinde muhtemelen Belen mevkiinde bir köy, Eni mevkiinde “Eni Köy” isminde büyükçe bir köyden bahsediliyor.

    Eni köy, Armutlu Mahallesi’nin, Altınyayla yolu ile Karapınar asvaltı arasındaki eski su değirmeninin bulunduğu, genişçe alanı kapsayan bahçelerin bulunduğu alanda kurulmuştur. Köyün oturduğu alan soğuk hava akımının bulunduğu bir alan olduğu için (belki bilinmeyen başka sebeplerden dolayı) Ulucamii Mahallesi’nin bulunduğu mevkiye taşındı. Yine aynı yere Avare Dere sinde bulunan Arvallı Köyün’den bazı aileler taşındılar. İçel’den, Çal’dan gelenlerle beraber bu köy havelinin en büyük köyü olmuştur. Köyün ismi de birleşmelerin neticesinde büyümesinden dolayı büyük köy manasına “Ulu Köy” olmuştur.

     Uzun zaman Ulu Köy olarak anılan köy; Armutlu Mahallesi’nin “Kır” mevkiinde bir yol çalışması sırasında teftişe gelen kaymakam ile köy halkı yabani armut ile yemek yemişler. Kaymakam yaban armudunun tadından ve bolluğundan dolayı bu köyün adı “Armutlu” olsun demiş. Tahminlere göre 1930 yılı civarlarında köyün adı Armutlu olmuştur. Köyün Armutlu adını alması Şevki Hoca lakaplı Şevki Ekinci’nin ilk ya da ikinci  muhtarlığı dönemine rast geldiği rivayet edilmektedir.

     Ulu Köy’ün kurulmuş olduğu mekan 1963 yılında belediye başkanı olan Hasan Salman dönemin-

de 1964 yılında Ulu Camii Mahallesi adı altında mahalle muhtarlığına ayrılmıştır. Aynı yılın güz aylarında yapılan seçimde mahalle muhtarlığına  Hacı Mustafa Erkoç seçilmiştir. 1993 yılına kadar aralıksız muhtarlık yapmıştır. 1993 yılından itibaren iki dönemdir.  Şu an Şerafettin Birşen muhtarlık yapmaktadır.

      Ulu Camii mahallesi eski nahiye merkezi de olan Ulu Köy’ün kurulduğu alandır. Karakol ve Medrese Fatih Sokak ile Mollalar Sokağının birleştiği mevkidedir. Şimdiki Mehmet ve Ömer Cançetin’in mülkiyetlerinin bulunduğu alan civarlarıdır.

      Yeni Camii Mahallesi, Fatih Mahallesi’nin Armutlu Mahallesi tarafı ve Armutlu Mahallesinin yeni yerleşim alanındaki ailelerin çoğunun kökeni Ulucami Mahallesidir. Osmanlı döneminde Cuma namazı kılma beraati verilen tek cami olan Himmet Dede Camisi de Ulucami Mahallesindedir.

      Bana bu araştırmamda bilgilerini esirgemeyen Hacı Mustafa Erkoç’a teşekkürlerimi arz ederim.

                                                           
                                                                                 Bekir HASYAVUZ
                                                           Mimar Sinan İlköğretim Okulu Türkçe Öğretmeni